ศูนย์ต่อต้านการค้ามนุษย์ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ

ในอดีตประเทศไทยเป็นประเทศที่ถูกประชาคมโลกมองว่า เป็นแหล่งแสวงหาประโยชน์จากความผิดการค้ามนุษย์ ทางเพศ และการบังคับใช้แรงงาน โดยสาเหตุเกิดจากปัจจัยหลักทางด้านเศรษฐกิจ ความยากจน ความด้อยโอกาสทางการศึกษา สภาพเลวร้ายในครอบครัว รัฐบาลไทยจึงให้ความสำคัญเกี่ยวกับปัญหาดังกล่าว ซึ่งถือได้ว่าเป็นเรื่องที่ละเมิดมนุษยชนและทำลายศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์อย่างร้ายแรง จึงได้จัดตั้งคณะอนุกรรมการแก้ไขปัญหาการค้าเด็กและหญิงข้ามชาติ ตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2541 เป็นต้นมา โดยมีจุดประสงค์เพื่อลดความรุนแรงและแก้ไขปัญหาดังกล่าว ประกอบกับในห้วงนั้นประเทศไทยได้รับการประเมินจาก รายงาน TIP REPORT 2014 ที่จัดอันดับด้านความรุนแรงด้านการค้ามนุษย์ ให้อยู่ในระดับ TIER 3 จึงได้ประกาศให้การป้องกันและแก้ไขปัญหาค้ามนุษย์เป็นวาระแห่งชาติ และได้ดำเนินการแก้ปัญหาดังกล่าวต่อเนื่องมา จนกระทั่งปีพุทธศักราช 2561 ประเทศไทยได้รับการประเมินให้ปรับระดับดีขึ้นเป็น TIER 2 รัฐบาลไทยจึงตั้งเป้าที่จะพัฒนาการแก้ไขปัญหาด้านการค้ามนุษย์ให้อยู่ในระดับ TIER 1 ต่อไป

สำนักงานตำรวจแห่งชาติได้ตระหนักถึงความสำคัญในภารกิจ จึงจัดตั้งกองบังคับการปราบปรามการกระทำผิดต่อเด็ก เยาวชน และสตรี (บก.ปดส.) ในวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ.2548 ให้เป็นหน่วยงานเชี่ยวชาญพิเศษ มีภารกิจด้านการปกป้องคุ้มครองเด็ก เยาวชน สตรี และแรงงาน จากการละเมิดสิทธิมนุษยชน ที่เชื่อมโยงทั้งในระดับประเทศและนานาชาติ ซึ่งต่อมาภายหลังได้ยกระดับจัดตั้งเป็นศูนย์พิทักษ์เด็ก เยาวชน และสตรี สำนักงานตำรวจแห่งชาติขึ้น ในวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ.2551 ณ อาคารกองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดต่อเด็ก เยาวชน และสตรี และเพื่อให้ครอบคลุมภารกิจที่มากขึ้น ในปีพ.ศ.2553 มีการเปลี่ยนแปลงชื่อศูนย์เป็น ศูนย์พิทักษ์เด็ก เยาวชน สตรี และป้องกันปราบปรามการค้ามนุษย์ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ หรือ ศพดส.ตร. ในปี พ.ศ.2557 – 2563 รัฐบาลไทยได้รับแรงกดดัน จากสหภาพยุโรปและชาติอื่นๆ ว่าสินค้าจากการทำประมงของไทย มาจากการละเมิดสิทธิมนุษยชน การเอารัดเอาเปรียบผู้ใช้แรงงาน การใช้อุปกรณ์การทำประมงโดยไม่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม ทำให้การส่งออกสินค้าอุตสาหกรรมประมงและผู้ประกอบการธุรกิจประมงได้รับผลกระทบเป็นวงกว้าง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ จึงได้สนองตามนโยบายของรัฐบาลในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว จึงได้เพิ่มขอบเขตการดูแลให้ครอบคลุมไปยังภาคประมงของไทยด้วย และเปลี่ยนแปลงชื่อของศูนย์ จากเดิม เป็น ศูนย์พิทักษ์เด็ก สตรี ครอบครัว ป้องกันปราบปรามการค้ามนุษย์ และภาคประมง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ

1. เพื่อให้เกิดความชัดเจนในการดำเนินงานของ ตร. ด้านการบังคับใช้กฎหมายในการปราบปรามการค้ามนุษย์ซึ่งเป็นวาระแห่งชาติที่รัฐบาลให้ความสำคัญ 2. เพื่อสร้างภาพลักษณ์และความเชื่อมั่นในระดับสากล ให้กับศูนย์ ในฐานะองค์กรที่มีความเชี่ยวชาญในการต่อต้านการค้ามนุษย์ ต่อสำนักงานตรวจสอบ และต่อต้านการค้ามนุษย์ หรือ J/TIP ของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งมีหน้าที่จัดทำรายงานสถานการณ์การค้ามนุษย์ (TIP Report) เพื่อประเมินผลว่ารัฐบาลประเทศนั้น ๆ ปฏิบัติตามมาตรฐานขั้นต่ำในการขจัดปัญหาการค้ามนุษย์หรือไม่ 3. เพื่อสะท้อนการดำเนินการด้านการป้องกันปราบปรามและแก้ไขปัญหาการค้ามนุษย์ของประเทศไทย ให้สามารถยกระดับประเทศไทยไปสู่ระดับกลุ่มที่๑ (Tier) ของรายงานสถานการณ์การค้ามนุษย์ ทั้งนี้ ทาง ศพดส.ตร. ได้หารือร่วมกับผู้แทนจากหน่วยงานต่าง ๆ ที่มาร่วมประชุมว่าในกรณีการดำเนินงานตามขอบเขตของงานที่ครอบคลุมถึงภารกิจด้านการพิทักษ์เด็ก สตรี และครอบครัว ที่ดำเนินการตามแผนที่เกี่ยวข้อง ได้รับทราบถึงวัตถุประสงค์และแนวทาง เพื่อเป็นการแสดงเจตนารมณ์ความมุ่งมั่นในการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ให้หมดสิ้นไปจากประเทศไทย อันเป็นวาระแห่งชาติ และดำเนินการตามนโยบายของรัฐบาล สอดคล้องกับสถานการณ์และรูปแบบกระทำความผิดฐานค้ามนุษย์ที่เปลี่ยนแปลงไป ให้ตรงกับนิยามการต่อต้านการค้ามนุษย์ตรงประเด็น และชัดเจนมากขึ้น ทั้งด้านการดำเนินคดี การป้องกัน การคุ้มครอง และช่วยเหลือผู้ที่ตกเป็นเหยื่อการค้ามนุษย์ รวมทั้งการบูรณาการความร่วมมือกับภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องทั้งในระดับประเทศและระดับสากลสร้างความรู้ความเข้าใจต่อประชาชนในการดำเนินงานด้านการค้ามนุษย์ แต่ยังคงภารกิจในด้านพิทักษ์เด็ก สตรีครอบครัว ภาคประมง และความผิดที่เกี่ยวเนื่องไว้เช่นเดิม